۱۳۹۶ اردیبهشت ۲۸, پنجشنبه

شماها یادتون نمیاد



شماها یادتون نمیاد_حتی خودمم یادم نمیاد_ می گن:
قدیما وقتی نیمه شعبان می شد سر همین چهارراه تیردوقلو با تیرچه چوبی و قالی و فانوس، طاق نصرت می بستند و در امتدادش خیابون شهباز رو با گل و گلدون و حوض و فواره و کاغذ آذین می بستند.
اون وقتها شیخ حسین بجستانی که از علمای متعصب و مجاهد تهرون بود و پیش نماز مسجد رضوان (مسجد محل) هم بود یه ارتش ده-بیست نفره از جوونهای خیابون شهباز درست کرده بود و یه صندوق از پول کمکهای کسبه محل و اینجوری بنای جشن و چراغونی و طاق نصرت بستن رو در تهرون گذاشت.

می گن: یه سالی بود که تولد ولیعهد محمدرضا مصادف شده بود با دو-سه روز بعد از نیمه شعبان، از دربار پیغام آوردند برای بجستانی که این بند و بساط طاق نصرت و آذین بندی خیابون رو چند روز دیگه ادامه بده، ولی بجستانی قانون خودش رو داشت، فقط سه شب چراغ ها رو روشن می کرد، اونم صرفا برای صاحبش، زیر بار نرفت و سر وقت جمع کرد.

می گن:
یه سالی هم بود بعد از پیروزی انقلاب که روز بیست و دوم بهمن و سالگرد پیروزی انقلاب مصادف شده بود با چند روز بعد از نیمه شعبان، اینبار هم برای شیخ پیغام اومد که چراغونی و طاق نصرت رو بعد از بیست و دوم بهمن جمع کن تا شادی مردم و جشن نیمه شعبان به سالگرد پیروزی انقلاب ختم بشه، ولی بازهم بجستانی زیر بار نرفت و از اعتبار صاحب چراغونی برای کسی خرج نکرد و سر وقت چراغها رو جمع کرد.

می گن:
یکی از همین شبها چند تا از بچه های محل دوان دوان میان توی شبستان مسجد و حرفهای شیخ بجستانی رو قطع می کنند، که شیخ چه نشستی! بیا که داوود حین کار کردن از بالای طاق نصرت پایین افتاده و مُرده. شیخ گفت: مگه می شه! کسی که واسه صاحب اون طاق نصرت کار می کنه بیمه ست، هیچیش نمیشه. بعد با جماعت راه میوفته و میاد سر چهارراه، وقتی جسد داوود رو کف اسفالت خیابون می بینه بهت زده می شه، غصه می خوره و گریه می کنه و زجه می زنه. بعد چند متر اونطرف تر از جسد داوود خودش هم سکته می کنه و از دنیا میره.

می گم:
آدمها با امید زنده هستند، با باورها شون زندگی می کنند، اصلن فلسفه انتظار گره خورده به امید. داوود و بجستانی اون شب کف آسفالت جان دادند تا به اهل محل بیاموزند یه منتظر واقعی قلبش با امید می تپه و روحش بدون باور هاش ساکن نیست.

می گم: 
با همه کاستی ها و دروغ هایی که سالهاست از دولت مردها مون شنیدم هنوز هم به اصلاح امور جامعه امید دارم. هنوز هم معتقدم یه منتظر واقعی اهل تعقل و تفکر و صلح طلبه و باید روح امید رو در جامعه بدمه.

می گم:
من هنوز به صندوق های رای امید دارم.

«21اردیبهشت96»


۱۳۹۵ فروردین ۲۴, سه‌شنبه

از پل گذشتیم هیبت رودخانه فروریخت

خلخال را ترک کردم. از شهرستان هشتجین و روستای تاریخی توریستی گیوی هم گذشتم تا به جاده سرچم رسیدم، سر دو راهی با یک سکه رایج مملک شیر یا خط انداختم و مسیر زنجان را انتخاب کردم، با پیچ و خم و خلوتی جاده و مناظر بدیع اطرافش و  آرشیو موسیقی پاپ سرگرم شدم تا اینکه تونل ها شروع شد، لحظه هایی که با نظمی عجیب دائم وارد سیاهی می شدم و لحظه ای بعد بسوی نور رهنمون می شدم. نیم نگاهی هم به علائم و هشدارهای پلیس راهور در حاشیه جاده داشتم و سرخوش از اینکه جزو هدایت شدگانم به بازی نور و ظلمت ادامه دادم و غرق در تفکر که چرا امن و آسایش در صراط مستقیم است، از تونل نهم که بیرون آمدم دچار پارادوکس فلسفی شدم، قبل از اینکه به تونل دهم برسم بی اختیار پیچیدم در اولین جاده خاکی که سمت راست بود، با مشقت راه را پیش رفتم، از روی پل سیمانی سیلاب گرفته ای که روی رود قزل اوزن بود گذشتم، هرچه فریاد داشتم سر پراید زبان بسته زدم و سینه کش خاکی را تا جایی که نفس داشت رفتم، ولی هنوز آنچه می خواستم ندیدم، شاید یک کیلومتر شاید هم کمتر دامنه ی کوهی صخره ای را پیش گرفتم تا بالاخره رسیدم اینجا، جایی که فکرش را هم نمی کردم. طبیعتی وحشی و زیباکه مشتاقانه برایم آغوش باز کرده بود. درست همینجا بود که جواب پرسشهای ذهنی طول مسیر را گرفتم.
آدمی که سر دوراهی با شیر یا خط مسیر زنجان را انتخاب می کند صرفا مقصد و مقصودش زنجان نیست حال بگذار علائم راهنمایی هر قدر که می خواهند صراط امن و مستقیم را فریاد بزنند.





پ . ن 1 : پل معلق پیرتقی توسط شرکت سازنده سد قزل اوزن  بین سالهای 87-88 ساخته شده و طولانی ترین پل معلق ایران است. روستای پیرتقی که در نزدیکی پل قرار دارد، تنها یک خانوار ساکن دارد. این پل بمنظور انجام مطالعات و آزمایشات خاک جهت اجرای سد ساخته شده و با توجه به پرآب بودن رودخانه در اکثر فصول و عدم امکان دسترسی به طرف دیگر رودخانه برای تردد مهندسین و تکنسین های سد سازی احداث شده. این منطقه به عنوان یکی از مراکز گردشگری در آخر هفته شاهد ماجراجویی و اوج هیجان دوستداران طبیعت می باشد. عبور از این پل که از روی دره های عمیق می گذرد با تکان هایش قطعا یکی از هیجان انگیز ترین لحظات را برای بازدید کننده به همراه دارد. رودخانه قزل اوزن از کوههای کردستان سرچشمه گرفته و پس از مشروب ساختن زمینهای کردستان و زنجان و خلخال نهایتا در پشت سد سفید رود آرام می گیرد .

پ . ن 2 : سهیل محمودی گفته و چه زیبا گفته: 

از پل گذشتیم
هیبت رودخانه 
فروریخت.

۱۳۹۴ اسفند ۶, پنجشنبه

من باب سینماتوگراف

اگه اونروز که انگار همین دیروز بود دبیرستان را دودر نمی کردم و با همکلاسی های سرکش تر از خودم  سر از اون سینمای نیمه ویران کنار تاتر نصر توی لاله زار در نمی آوردیم، اگه اون فیلم موزیکال ایتالیایی به اسم بچه های خیابان ما چند بچه ی خانگی را جادو نکرده بود، فتح بابی نمی شد برای دوره گردی و سینماگردی های هفتگی و شاید امروز ذائقه مون فرق می کرد.
ما نسلی بودیم که پول ساندویچ های مارتادلا زنگ تفریح یک هفته مون را جمع می کردیم تا یواشکی و دور از چشم والدین یک زنگ در هفته را بپیچونیم و با یه بغل چس فیل و تخمه و چیپس و پفک و چند نخ سیگار، بلیط هم بخریم و بریم سینما. ما نسلی بودیم که اوایل دهه هفتاد روی پرده سینما فیلم های بروسلی و جکی چان و دزد و پلیس و یه عالمه فیلم جنگی دیدیم، فیلم هایی با داستان های ساده ولی جذاب، فیلمهایی که حتی فرصت چشم برداشتن از پرده و مشغول تنقلات شدن را از ما می گرفت. موقع بیرون آمدن از در سینما هم یا همگی عاشق پیشه بودیم یا جوگیر و درگیر شورِحماسی. در عوض اینروزها پول بلیط می دیم و با یه بغلِ بدون تنقلات می ریم توی سالن های مدرن و فیلم های مثلا ژانر ادبی تغزلی معناگرا  یا هرچی که شما بگی می بینیم، دست آخر هم حسرت قِرِچ قوروچ و تق و توق تنقلات ممنوعه را می خوریم و انتظار می کشیم تا چراغها روشن بشه و با حال تهوع سالن را ترک کنیم.
بعد برمی گردیم به آشیانه ها مون و حسرت عمر تلف شده بابت فیلمهای این روزگار را می خوریم، خودمون را غرق می کنیم در کتابها مون و با تصویر سازی ذهنی رمانها و روایتها و شعرهایی که می خونیم جبران مافات می کنیم.

۱۳۹۴ بهمن ۲۴, شنبه

برای نمایشگاه فان و مسعود حاج جعفری زاده


یک روز آقای سعید صادقی که همیشه از او به عنوان پیرعکاسی انقلاب و جنگ تحمیلی نام می برم به لابراتوار ما آمده بود برای چاپ چند تا از عکسهایش. کنار هم نشسته بودیم و فایلها را برسی می کردیم و ادیت نهایی قبل از چاپ را انجام می دادیم. عکسها مربوط به جنگ و شهدا بود. از آنجایی که خوش صحبتی و بازگو کردن خاطرات از ویژگی های ایشان است به تعداد هر عکس روایتی طولانی شنیدم. کاری که شاید ظرف چند دقیقه می شد به انجام برسد با سنجاق کردن روایتهای شفاهی ایشان به عکس ها ساعتها طول کشید تا اینکه نوبت به عکس شهید حاج عباس کریمی (فرمانده و مسئول اطلاعات عملیات لشکر 27محمد رسول الله) رسید. یک عکس خاص و تاثیرگذار که پس از شهادت او گرفته بود و عجیب آنکه کوتاه ترین داستان آنروز مربوط به آن شهید بزرگوار بود. گفت : عباس از بهترین دوستانم بود. با هم رفته بودیم برای شناسایی و عکاسی که در راه برگشت شهید شد و من با پیکر او چند روز پشت یک خاکریز زمین گیر بودم و در تیررس تک تیر اندازهای عراقی. این عکسها را هم طی آن چند روز گرفتم. بعد چند لحظه سکوت کرد و ادامه داد : عباس بسیار ساکت و کم حرف بود ، در عوض اهل درایت و کار و فعالیت بود. درست در همین لحظه مسعود از درب لابراتوار وارد شد و قبل از اینکه دیالوگی بینمان اتفاق بیافتد مسعود را با دست نشان داد و گفت « درست یکی بود مثل این». در آن لحظه خندیدیم. خیلی. حتی خود مسعود بعد از آگاهی از مطلب خنده اش گرفت و گفت «پس ممکنه منم آخرش شهید بشم».
راستش را بخواهید روز افتتاحیه نمایشگاه فان غافلگیر شدم از حضور جمعیت حاضر در گالری. کسانی که به احترام مسعود و هنرش و آثارش دور هم جمع شده بودند تا با نگاه ها و حمایت هاشان نگذارند مسعود شهید شود. همراه با اسمایلی لبخند بخوانید.


مرحوم مغفور شادروان جناب مولوی بر این تعبیر توصیفی باور داشت که جهان هر لحظه و هر " آن " در حال نو شدن و تازه شدن است. من نیز بر همان باورم. عمر آن مرحوم جاوید الاثر کفاف نداد تا معاصر ما را درک کند و با هنر های تجسمی عصر ما نیز آشنا شود ، علی الخصوص عکاسی. پدیده ای که هنوز نمی دانم هنر بدانمش یا صنعت اما هر چه هست باور من را در تازگی لحظه های جهان تقویت می کند. عکس های هر عکاس ثبت لحظه ها و " آن " شخصی اوست. دریافت ها و کشف اتفاقات و تازگی های پیرامونش. نو شدن لحظه ای در هستی که فقط برای او اتفاق افتاده و او دیده و ثبتش کرده. " آن " عکاس با " آن " من ، با " آن " شما متفاوت است. جهان برای هر یک از ما بگونه دیگری نو می شود. ممکن است چیزی که برای من نو و تازه باشد برای دیگری تکرار مکررات باشد. اینجاست که اگر عکاس با ارائه عکسش ، کشف و اتفاق بدیع خود را به من بنمایاند و موفق شود لحظه یا " آن " مرا تازه کند او را هنرمند می دانم. اما واقعیت اینست که در عکاسی صرفا مضمون بکار نمی آید. ابزار و تکنیک و فن آوری نیز برای خلق یا کشف زاوایای پنهان یک رویداد ضروری ست. چه لحظه های باشکوهی که توسط عکاسان ثبت شده ولی بخاطر فقدان مورد دوم قابل ارائه به مخاطب نیست. چقدر عکسهای خوب با مضامین بی نظیر وجود دارد که استانداردهای کافی از بُعد صنعت عکاسی را ندارد تا به مخاطب ارائه شود. مسعود حاج جعفری زاده با تجربه ای که در عکاسی مستند دارد و همچنین آگاهی و دانش او نسبت به تکنولوژی و فن آوری های روز این صنعت و ایضا نگاه هنرمندانه ای که به مضامین دارد و خدماتش در زمینه چاپ عکس طی سالیان گذشته ، به زعم بنده احیا گری ست چیره دست. به عکسهای بسیاری که " آن " دیگر عکاسان بوده جان بخشیده. بسیاری از دوستانش از هنر و دانش مسعود بهره برده اند و مضامین ناب شان را در کنار مسعود احیاء کرده اند تا در معرض مخاطب قرار گیرد. اوج این جهان بینی و نگرش احیاگری که نهادینه شده در ضمیر مسعود است مجموعه عکسهای نمایشگاه "فان" است. نامی که بدرستی برای نمایشگاهش برگزیده تا مخاطب را به رویدادی طبیعی و فلسفی رهنمون کند و هنر احیاگری اش را به رخ بیننده بکشد. آنچه من در این نمایشگاه روی دیوار یا درون جعبه های کوچک چوبی یا کفپوشی از کلمات طبقه زیرین دیدم خود "مسعود حاج جعفری زاده" است، که برای اولین بار برش هایی از زندگی سیاه و سفید و دغدغه های شخصی و فلسفی اش را در معرض دید گذاشته.
بر خلاف برداشتی که برخی از " فان " دارند و آنرا مرگ یا پایان می پندارند برای پدیده ای که آمده بود راز جاودانگی بشر باشد ، من فان را نوعی رجعت یا بازگشت به ذات و اصل دیدم. مرگ یا استهلاکی دردناک و غم انگیز که فرای مفهوم زمان و مکان دستاوردی جدید و احیا مجدد را نوید می دهد.حتی مرگ عکس و "آن" مسعود حاج جعفری زاده موجب استخراج مفهومی جدید از حیات و نو شدن "آن" مخاطب است و این تاثیر گذاری همان راز جاودانی مولف و خالق اثر است.


پ . ن : من نه عکاسم و نه منتقد در این حوزه. آنچه تحریر شد صرفا دیدگاهی کاملا شخصی و برداشتی آزاد بود به عنوان یک مخاطب عام که تقدیم شد به استاد/دوست/برادرم مسعود حاج جعفری زاده.

۱۳۹۴ آبان ۲۸, پنجشنبه

بی همگان بسر شود بی تو بسر نمی شود


شبهای آخر دهه اول محرم به رسم عادت مناسبت نویسی می خواستم چیزی بنویسم ولی نشد. اینطور نه که اصلا نشده باشد! شد، ولی چیزی شد که خودمم نفهمیدم چیست. نه نثر بود و نه شعر. با خودم گفتم همینه که هست. قرار نیست همیشه کلمات را در قالب هایی که به ما امانت رسیده بریزیم. دل که بگیرد حاصلش پریشانی صاحب دل است، از پریشانی مردی نا آشنا با قواعد و صنایع ادبی چیزی بهتر از آنچه نوشتم در نمی آمد اما از قلم گریزی نیست باید بیرون می جستم از صف مردگان. 

باز هم دیر شد
کاروان رفت و من در خواب
کورمال کورمال 
زنگ بیدارباش این موبایل لعنتی را قطع می کنم
صبح آغاز می شود با ساقه طلایی
و فتح جرعه جرعه آب
«سلام بر حسین»

مرکبی می خواهم
باید خود را به قافله برسانم
شاید یک پراید
باید پس انداز کنم
کمی کار
کار
کار
تا جان به لب رسد

شب فرا که می رسد
کارها نا تمام می شود
یاد کاروان رها نمی کند
عزم خیمه گاه می کنم
با همین دوچرخ لنگ

قبل ترها ابتدای انقلاب امام حسین ع بود
دورش می گشتیم
و بعد
به هر مسیر و هرجهت
اینروزها اما
راه ها بر امام حسین  بسته است
باید از فرعی و غربت کوچه ها گذشت
تا به شهدا رسید و بعد
«بر یزید لعنت»

خسته از عبور کوچه های بی چراغ
به خیمه گاه می رسم
باز هم دیر می رسم
امشب هم مداح هیئت 
سر حسین ع را روی نیزه، 
برده بود
فقط به شام می رسم 
قیمه  قیمه ...

شب دهم یک عکس و یک یادداشت ضمیمه اش در اینستاگرام شیر می کنم:
روز هشتم محرم سال هشتاد و یک بود. آخرای مجلس، همون موقع ها که بوی قیمه فضا را پر می کنه و منتظری تا یکی پیدا بشه و هر چه زودتر مداح را از برق بکشه تا غذا توزیع بشه. آخرین صدایی که از بلندگوی حسینیه خارج شد یک دعا بود «خدایا این قدم ها را به کربلا برسان» توی دلم گفتم من که برای قیمه اومدم ولی کی به کیه «آمین». هنوز بشقاب غذا را دستم نداده بودند که موبایلم زنگ خورد و دعا مستجاب شد. نه پولی توی جیبم بود نه پاسپورت داشتم نه ویزا، فقط نشستم پشت فرمان ماشینم و راه افتادم سمت مهران. مراسم خداحافظی و حلالیت را هم بین راه تلفنی بجا آوردم. از مهران هم با عزت و احترام بردنم تا کربلا. اولین و آخرین سفرم بود به آن سرزمین. سفر عجیبی بود، عجیب...


این عکس را ظهر عاشورا گرفتم، در همان سفر.عاشورای سال 1423 ه ق .هروقت یادم میافته توی اون ولوله و قیامت برای بردن دوربین داخل حرم چه التماسی می کردم به بچه های حراست حرم (که از نیروهای وفادار مقتدی صدر بودند) خنده ام میگیره. آخه نیم ساعت تمام چسبیده بودم به یکی شون و عربی و فارسی را بلغور می کردم تا یکجوری حالیش کنم که من از راه دور آمدم، رفته بودم فقط یک قیمه بخورم، خودش دعوتم کرده، تا یه عکس ازش نگیرم هیچ جا نمیرم. طرف هم انگار نمی شنید و فقط نگاهم می کرد. آخرش هم با زبان شیرین پارسی گفت: عجب آدم بد پیله ای هستی! دهن منو سرویس کردی با این عربی صحبت کردنت بیا برو داخل بالام جان. تازه فهمیدم طرف همشهری خودمونه. با لبی خندان این لحظه را ثبت کردم ولی امروز هر بار که نگاهش می کنم و یادم میافته که صدها نفر از آدمای توی این عکس چند دقیقه بعد پشت حرم حضرت عباس طی یک انفجار انتحاری با فاصله کمی از من دود شدند و رفتند به آسمان لبخند یادم میره و میرم روی نقشه دنبال لوکیشن سازمان ملل و حقوق بشر می گردم.
 مرحوم سیبویه شیخ روضه خوانی بود که چند بار اتفاقی دیده بودمش، یکبار که توصیه و نصیحتی ازش خواستم این جمله را گفت: «از دورانِ نزدیک باشیم به از اینست که از نزدیکانِ دور باشیم»
اینروزها حس می کنم خیلی ازش دورم...خیلی

درست در همین لحظه که تو داری این نوشته را می خوانی و من در فکر مرتب کردن جمله ها و سطرهای بعد هستم یک فایل وورد روی دسکتاپ کامپیوتر توجهم را جلب می کند. بازش که می کنم می بینم استتوس فیسبوکی اربعین پارسال است که خصوصی و فقط برای چند تایی از دوستان قابل نمایش بود. نمی دانم چطور روی دسکتاپ مانده بود! قاعدتا باید توی پستوهای این هارد هزارتوی مخفی می شد ولی چه اهمیتی دارد! در زمان و مکان درست خودنمایی کرده و حقش را می خواهد. پس تا من کمی این حوالی خود را جستجو کنم تو دوباره بخوان :

هفت - هشت سال بیشتر ندارم که وبال گردن پدر شدم در یک سفر مجردی. سفری که پدرم به اتفاق دایی هایم از تهران آغاز کرده و مقصدشان آبگرم سرعین اردبیل است. ابتدای یک جاده خاکی دایی جعفر پشت رول می نشیند. در ازای هر نگاهی که به جلو می اندازد نیم نگاهی هم به آینه و پشت سر می کند. انقدر هنگام رانندگی این کار را تکرار می کند که گاهی تصور می کنم در ازای هر نگاهی که به آینه و پشت سر می کند تنها نیم نگاهی به جلو می کند! تازه متوجه شده ام که سالهاست دایی اینطوری رانندگی می کند و من دقت نکرده بودم. جاده خاکی و اسفالت و اتوبان و خیابان وبلوار برایش فرقی نمی کند، همیشه اینطور بوده. می پرسم دایی جون چرا انقدر به آینه و پشت سر نگاه می کنی؟ می گوید: دایی جون  عادت کردم. از اتفاقات پشت سرم بیشتر می ترسم تا اتفاقات روبرویم. تو هنوز بچه ای و این چیزها را نمی فهمی.
سی سال بعد پشت فرمان ماشینی که از  پدرم قرض گرفته ام تا به اتفاق خانواده ام به مراسم چهلم باجناقم بروم امیرحسین(پسرم) همین سوال را از من می پرسد. چرا انقدر به آینه و پشت سرم نگاه می کنم! جواب می دهم : دست خودم نیست عادت کرده ام. روبرو برایم قابل تحلیل و پیش بینی ست  اما همیشه در زندگی از پشت سر ضربه خوردم و آسیب دیدم. چاره ای ندارم جز اینکه چشم بدوزم به آینه. در ضمن باید مراقب پلهای پشت سرم نیز باشم تا خراب نشوند. بعد متوجه می شوم که امیر حسین با دهان نیمه باز هاج و واج من را نگاه می کند. یعنی بابا اینا که گفتی یعنی چه! لبخندی می زنم و می گویم : تو هنوز کوچکی و متوجه این حرف ها نمی شوی، بزرگتر که شدی خواهی فهمید.
مثل همه ی پانزده سال گذشته از اوایل ماه صفر حیران و دربدر آژانس های مسافرتی می شوم برای آخر ماه صفر، برای سفر، برای تهیه بلیط، برای وعده ی دیدار یار، دست آخر به یک بلیط  رفت با یک قطار درب و داغون که از داخل سایت رجا خریدم راضی می شوم. عصر که می شود می روم داخل امپراطوری چهارمتري خودم. همان اتاقک توی آخرین پاگرد راه پله زیر خرپشته. پشت میزم می نشینم کامپیوتر را روشن می کنم و تا وقتی که ویندوز بالا بیاید کمی اطرافم را مرتب می کنم. قلمها را سرجایشان می گذارم، کتابها را مرتب می کنم، سی دی های امیر حسین را داخل کیفش می گذارم، ابزارهای روی میز را داخل جعبه ابزار می گذارم، اضافه رختخواب های جهیزیه همسرم که پشت سرم تا سقف چیده شده و کج شده را صاف می کنم تا روی سرم نریزد... آه که تمامی ندارد مرتب کردن و سر و سامان دادن به امورات اشیاء این سرزمین پهناور. حالا سیستم بالا آمده و فیلتر شکن باز شده، شروع می کنم به تایپ کردن در مجازستان :
« گویی وقت آن رسیده که ایمان بیاورم به نیرویی هوشمند که از پشت این دیتاها و کدها راهش را به قلب من باز کرده. حتی این رباط بلیط فروش نیز فهمیده که با این سفر قرار است به قربانش بروم و همانجا بمانم  برای همین است که هر سال فقط یک بلیط  یکسره - رفت- برایم صادر می کند.»
بعد همه ی نوشته ها را پاک می کنم و ادسر داخل سررسید زرد رنگ می نویسم، همان دفتری که مخزن ناگفته های من است. سپس  سرزمینم را ترک می کنم و از مسیر پله های صعب العبور کوچ می کنم به دشت هموارِ مقابل تلویزیون. سرم را روی بالِش می گذارم و پاهایم را روی لبه مبلهای رنگ و رو رفته می اندازم. معین در شبکه خاطره می خواند « هنوز عاشق ترينم اي تو تنها باور من / به غير از با تو بودن نيست هوايي در سر من» و من در این فکرم که چه سعادتی نصیبم شده علی رغم عشق و علاقه وافرم به خانواده امشب تنهایم و هر جوری که دلم بخواهد و هر جایی از خانه که عشقم بکشد می توانم لم بدهم و کانالهای مورد علاقه ام را ببینم.
 در راهروی قطار ایستاده ام پیشانی ام را چسبانده ام به شیشه پنجره ی  قطار ودست ها را گذاشته ام کنار صورتم تا نور داخل مزاحم دیدم نباشد. خیره ام به ستاره ای ثابت و پرفروغ در دل سیاه آسمان. آسمانِ بیابانی که با سرعت از زیر چرخهای قطار می گذرد. کم کم چراغهای یک شهر پدیدار می شود و لحظاتی بعد قطار در ایستگاه نیشابور متوقف می شود. گویا قرار است مراسم استقبال با شکوهی از یک شخصیت مهم در ایستگاه برگزار شود. همه جا را چراغانی کرده اند گروه موزیک مارش "جاده و اسب محیاست بیا تا برویم" را می نوازد، لشکریان با هیبتی مغولی صف به صف با کلاه خود و نیزه و سپر ایستاده اند، یک برده سیاه فرش قرمزی را تا جلوی در خروج واگنی که من در آن هستم پهن می کند، دو سرلشگر مغول وارد سالن می شوند و تا جلوی کوپه ای که من بیرونش ایستاده ام می آیند، جلوی من که می رسند نیزه ها را عمود می گذارند یک دست به نیزه و یک دست مشت کرده به سینه می کوبند و زانو می زنند و سر خم می کنند  سپس با صدایی بلند فریاد می کشند : مجید خان، خانِ خانان به شهر دود و خون و کتاب خوش آمدید، انتصاب شایسته حضرتعالی را به عنوان خان این سرزمین تبریک می گوییم و از خداوند منان توفیقات روزافزون شما را خواستاریم. بعد زیر بغلهایم را می گیرند و مرا کشان کشان از روی فرش قرمز عبور داده و به دفتر کارم می برند و از جلوی میز کارم پرتم می کنند پشت میز و درست روی صندلی فرود می آیم. برای شروع به کارتابل نگاهی می اندازم. اولین نامه که روی سایر برگه ها قرار داشت درخواست به آتش کشیدن کلیه کتابخانه ها و مراکز تحقیق، علوم و فن آوری شهر است. با فریاد رئیس دفترم را احضار می کنم و می گویم : مردیکه ی لندهورِ وحشی این نامه چیست!؟ بعد او با یک اعتماد به نفس خاصی شروع می کند به تعریف کردن داستان غزالی و جزوه هایش و نصیحت سرکرده راهزنان به او. قانع می شوم و نامه را مهر و امضا می کنم. رئیس دفترم با نامه بیرون می رود و در را می بندد. چند لحظه بعد از پشت در صدای داد و فریاد می آید: آتش ...آتش...آتش...جوری از خواب می پرم که سقف به سرم می خورد.
با پلک برهم زدنی امپراطوری چهارمتریِ من، سرزمین پهناور علم و تخیل و هنرِ من در اثر نوسانات و اتصال برق آتش گرفته و فرو پاشیده. هرآنچه از وابستگی و دل مشغولی و پیشینه هویتی و تجسمی من از سه ماهگی تا به امروز در آن بود دود و خاکستر شد. دیگربر این خاک سیری ناپذیر نه از دایی جعفر اثری برجای مانده نه از دفتر زرد رنگ نه از ابزار و تکنولوژی و فن آوری نه از کتابها و عکسها و فیلم ها نه از لحاف و تشک های کناری جهزیه همسرم و نه از یادگاری ها و آرشیو ها و نه ردی از زخمها.
این روزها حال درایورِ غمگین یک ماشین فراری را دارم که با سرعت در حال گذر است و هرچه در آینه نگاه می کند چیزی پشت سرش نمی بیند.

تا همینجا هم از تو مخاطب عزیز ممنونم که وقت گرانبهایت را صرف خواندنم کردی. خداقوت رفیق. راستش را بخواهی خودم را بالای جالباسی توی پاگرد پیدا کردم. لابلای قلم نی ها و مرکب ها و لیقه ها و کاغذ های گلاسه وسایر لوازم خوشنویسی. همه ی آنچه که تا امروز خوانده ام یا تحقیق کرده ام یا به آن فکر کردم یا جزو محفوظاتم است آن هنگام که آماده ی مشق نی می شوم همه در پس ذهنم محو می شوند. تمام حجم مغزم خالی می شود. به هیچ چیز فکر نمی کنم، گور پدر همه ی دغدغه ها. هیچ چیز به کار خوشنویس نمی آید جز ضمیر و نهاد خودش. قلم را در مرکب قهوه ای فرو می برم و آغشته می کنم و در لحظه ی برداشتنش گویی تکبیره الاحرام را تجربه می کنم. نیش قلم به کاغذ که می رسد بسم الله می گویم و بی اینکه به کلمه ای فکر کرده باشم قلم با ضمیر همدست می شود و روی کاغذ نقش می زند « بی همگان بسر شود بی تو بسر نمی شود ».
و اکنون تا زمانی که نوشته روی کاغذ خشک شود برای تو می نویسم. می نویسم از همان قطعه کوتاهی که به سفارش حسن فرازمند در مجله اطلاعات هفتگی چاپ شد :

نمی دانم!
گالیله از کدام راه به نتیجه رسید
اما
اینکه من از هر طرف می روم
باز به تو می رسم
یعنی زمین گرد است.

اینهمه آسمان و ریسمان بافتم که بگویم "هر طرف می نگرم نام حسین است و حسین" . ماه صفر برای من ماه سفر است. وقت اندک است و حبیب در انتظار. نگاه حاجتمندی که هر بار به پنجره فولاد گره می خورد حالا حاجت روا شده. عزم دیدار یار کرده ولی نه با " همان دوچرخ لنگ " که با دو پای برهنه و خسته، که اینبار مرا بی پا و سر خواسته اند. جاده مرا می خواند و ندا می دهد که «لایمکن الفرارمن محبت اش»  باید رفت. باید دل به جاده سپرد. دل که بگیرد حاصلش پریشانی ست و چاره اش سفر به دیار یار، خواه با غزال به شمال شرق باشد خواه با باد صبا به جنوب غرب.
با خشک شدن مرکب روی کاغذ کار نوشتن با کیبرد هم تمام می شود. از اینجا به بعد کاغذ تحریر به کارم می آید و خودکار. باید وصیت نامه ای بنویسم و تکلیف اموال نداشته ام را بین وراث روشن کنم. آخه اینبار هم بلیطم یکسره "رفت" است به قربانش.

۱۳۹۴ شهریور ۱, یکشنبه

یک قصه بیش نیست غم عشق

یک قصه بیش نیست غم عشق وین عجب
کز هر زبان که می شنوم نامکرر است


از روزی که با برق نگاهش دلم لرزید و عشق را تجربه کردم سیزده سال می گذرد.
از اولین کلمات مان که در گوشی تلفن به هم گفتیم دوازده سال و یازده ماه می گذرد.
از اولین قرارمان دوازده سال و ده ماه می گذرد.
از روزی که با خط خوش از سهراب سپهری برایم یادگاری نوشت «چشم ها را باید شست...» دوازده سال و نه ماه می گذرد.
از کشف طعم کافه گلاسه های گل یخ (خیابان پیروزی) که شیرین تر و گوارا تر از همیشه می نمود دوازده سال و شش ماه می گذرد.
از رویای شیرینِ چیدنِ بوسه ای آبدار از لب سرخ اش در تپه های سبز سرخه حصار دوازده سال و پنج ماه و یازده روز و سه ساعت می گذرد.
از داغ بوسه ای ناتمام که محیط بان سرخه حصار بر دلم گذاشت دوازده سال و پنج ماه و یازده روز و دو ساعت و پنجاه و نه دقیقه و پنجاه وپنج ثانیه می گذرد.
از روزی که سرنوشت مرا از تهران و هرچه در آن بود دورکرد دوازده سال و چهار ماه می گذرد.

روزها یکی پس از دیگری چون برق عبور کردند، روزهای غفلت و بی خبری. کائنات آنچه که قلم در ازل برایم نوشته بود مو به مو رقم زده. تجربیات این عالم تمامی ندارد، هستی هر روز کامم را با طعم و تجربه ای جدید آشنا می کند. چه خوشبخت آنانکه هر لحظه با جهان نو و تازه می شوند، نه من که از فراموش کارانم. اما از این میان طرح تکثر عشق تجربه متفاوتی ست، تکرار و تکرار، تکثیر و تکثیر و البته اینها برای آنکه اهل تفکر باشد نشانه ا ست تا به عشقی واحد و جاوید رهنمون شود.

و حالا چرخ روزگار پس از دوازده سال من و او را روی صندلی های کافه مقابل هم نشانده. گاهی بین دو نگاه آشنا آنچه ناموزون و نامرتبط است کلمات است. گاهی باید سکوت کرد و تماشا کرد، محو زیبایی و صنع پروردگار شد. بعضی از انسانها را همچون آیینه آفریده تا خودت را در آنها بیابی. آه، چقدر دلم برای خودم تنگ شده بود! چقدر نیاز داشتم به یادآوری اولین تجربه عشق. برای انسان ماشینی و آهنین عصر حاضر ضرورت است تا گاهی گوهرهای مدفون زیر خربارها خاک را از اعماق دل و جان بیرون بکشد، غبار روبی کند، جلا دهد، یک دل سیر تماشا کند، اندکی تفکر کند و دوباره سر جایش برگرداند.

از طعم شیرینِ آخرین قهوه تلخی که در کنارش نوشیدم بیست و چهار ساعت می گذرد...


«مجید پرست تاش 1/شهریور/94»

۱۳۹۴ مرداد ۲۴, شنبه

آن را که غمی چون غم من نیست چه داند



طبق معمول هرهفته دم دمای عصر جمعه که می شود و کمی که گرما فروکش می کند همه ی اعضای دیوونه خونه را به خط می کنم و اعلام می کنم سه سوت لباس بپوشند و آماده بشوند تا بزنیم بیرون از خانه، و باز طبق معمول آماده شدن این لشکر شکست خورده تا نزدیک غروب طول می کشد، دست آخر یک ایل چهار نفره آلاگارسون کرده با تیپ های چیتان فیتان سوار موتور سیکلت می شوند. دخترک روی باک می نشیند، پسرک پشت من و مادرشان روی ترکبند. کیف ورنی سفید دخترک که عکس گربه کیتی و چند تا قلب رویش دارد را آویزان می کنم به دسته موتور و عروسک پولیشی دخترک را هم آویزان می کنم به میله تلق محافظ جلوی موتور، دخترک دوست دارد عروسکش جلوی چشم اش باشد و با او صحبت کند و شعر و ترانه برایش بخواند. آخرین باری که روی موتور با من همکلام شد یک آن حواسم پرت شد و همه مان رفتیم توی باقالی ها بعد از آن عروسک جایگزین من شد. پسرک هم موبایلش را از جیبش در می آورد و دست می گیرد تا به حساب خودش راحت تر بنشیند اما من می دانم که پدرسوخته در فکر پِلی کردن آهنگ های مزخرف تتلو است. مادر خانواده هم ثانیه ها را می شمرد تا زودتر راه بیافتیم و کمی از کوچه و محل دور شویم تا چادر را از سرش بردارد. چادری که سمبل حجاب و عفاف است اما روی موتور دست و پا گیر است. از شما چه پنهان آخرین باری که با چادر سوار موتور بود چادرش لای پره ها گیر کرد و زمین خوردیم و تا چند هفته بعدش یکی از تفریحات مان کندن زخم های خشک شده از روی دست و پا هایمان بود. او به احترام حاج آقا (پدرم) که سالهاست در یکی از طبقات خانه اش زندگی می کنیم هرگز بدون چادر_ که از دید پدر تنها استاندارد رعایت حجاب است_ از منزل خارج نمی شود برای همین است که مجبوریم ثانیه ها و کوچه ها را یک به یک بشماریم تا از محدوده شئونات پدرم دور شویم.

در راه برگشت از پارک ملت که وقت و فراغت این هفته مان را پر کرد، پشت چراغ قرمز تقاطع نیایش ایستاده ام در انتظار فرمان سبز، دخترک خسته از بازی حتی حال ندارد دیگر با عروسکش حرف بزند، پسرک شارژ گوشی اش تمام شده و مادر خوانواده همچنان روی ترکبند نشسته و در ذهنش حسرت ها را می شمارد و من ...
 به این فکر می کنم که چطور پس از گذشت سی و چند سال از انقلاب و آرمانهای پدرم ناگهان طی چند سال شهر من تهران که یک شهر انقلابی و سمبل مقاومت و شهادت و ارزش اندیشی بود به یک تهران مدرن و بی هویت با سمبل های سرمایه داری تغییر چهره داد! چرا شهر مردان لوتی و با غیرت و با مرام به شهر مردان بزک کرده تبدیل شد! از کی مردمان شهرمن متوجه شدند که اگر خودشان نباشند و نقاب بر چهره بزنند درزندگی موفق تر خواهند بود! از کجا به اینجا رسیدیم! آیا ناصرالدین شاه قرمساقِ غربزده که اولین پایه های تهران مدرن را بنا نهاد حتی در خواب هم می توانست ببیند که روزی تهران اینچنین خواهد شد! چه شد که فهمیدیم/فهمیدند چنارهای خیابان ولی عصر به جز آب کوه های البرز و خاک پاک تهران به نور پردازی توسط ال ای دی های ثابت و چند رنگ از زیر هم نیاز دارند! از همه مهمتر اینکه چرا محله من از دایره ی این تهران مدرن خارج است! چرا باید تنها پارک و فضای سبز محله من همان پارکی باشد که اعلی حضرت ملعون بنام توله اش ولیعهد بنا کرد و تنها خدمت شهرداران تهران به این پارک تعویض نام آن به «ولیعصر» باشد! چرا باید این لشکر شکست خورده را بریزم روی این موتور زاغارت و ببرمشان آنسوی شهر به بهانه تفریح در فضایی دلچسب! در محله من وفوور دل است مسئول نچسبیدنش کیست؟
دائم در ذهنم غر می زنم که یکهو یاد کدو و بادمجان های بار امروزآقا مهدی همسایه روبرویی مان میافتم که سر صبحی بلندگو بدست هوار می زد تا مشتری ها محلی را دور وانتش جمع کند و فروش کند و باز در ذهنم شروع می کنم به تقسیم عادلانه بار آقا مهدی بین مسئولین و مدیران شهری. نمی دانم چرا خربزه ها که زیر بار مانده بود به آقای شهردار رسید!
با همین افکار بیهوده مشغول شمردن ثانیه های چراغ قرمز هستم که یک ماشین شاسی بلند مشکی رنگ کنارم ترمز می کند. سرم را می چرخانم به سمتش، باسن یک جوان 27-28 ساله را مماس با دهن خودم می بینم، نگاهم را تا بالا ادامه می دهم و صورت خندانش را می بینم. مرد جوان از آن بالا خیره و با لبخند نگاهش به ایل من است، حال خوشی پیدا کرده از اینکه عروسک و کیف گل گلی دخترکم را جلوی موتور آویزان می بیند واز سر تا ته موتور آدمها را می شمارد. با حالتی شبیه ذوق کردن انگار سوژه ای غریب و خوشحال کننده دیده، دختر جوانی که در کنارش نشسته را صدا می زند تا ما را تماشا کند، حالا هر دو با هم به ما لبخند می زنند و برای دخترکم دست تکان می دهند و بوس می فرستند. من اما بی تفاوت دوباره نگاهم را به سمت چراغ راهنمایی بر می گردانم و به این فکر می کنم اینها دیگر از کجا در رفته اند! مگر تا بحال توی این شهر بی در و پیکر یک موتوری چهار ترک ندیده اند که اینهمه شگفت زده شده اند!
چراغ سبز می شود و حرکت می کنیم. درست صد متر جلوتر کف خیابان آب جمع شده. سرعتم را کم می کنم تا آب از زیر موتور به پا ها و لباسهای مان نپاشد تا خیس و گل آلوده نشویم اما همان شاسی بلند مشکی بدون اینکه توجهی به کنارش داشته باشد با سرعت از روی آب های کف خیابان عبور می کند و بارانی از آب های کثیف و گل آلود بر سر مان می بارد.
از اینجا به بعد داستان نوشتن ندارد زیرا کثیف است، آلوده است، آینه ها را مکدر می کند. مهم اینست که پاسخ تمام سوالات ذهنم را در همین لحظه می یابم.
درد مشترک همه ی ما پاتخت نشینان فراموشی ست...فراموشی...فراموشی...فراموشی...