آنچه اینجا مینویسم، خوب یا بد، تمیز یا کثیف، خیر یا شر، همان است که در ازل قلم برایم نوشت ومن برایت مینویسم. چه بسا انسان ماجراجو میان نوشته هایش یا خود را جستجو می کند یا ردی از دوست که هر دو موجب رستگاری ست و مفرح ذات.
۱۳۹۹ آبان ۳, شنبه
۱۳۹۹ مهر ۲۴, پنجشنبه
من یک لبم و هزار خنده (نامه ای برای معصومه)
![]() |
اشتباه از شما نبود
تقصیر من هم نبود!
به جان مادرم
خودکشی هم نبود
زنگ که زدم
اشتباهی
پنجره را
جای در باز کرد
گفتم از شیراز نامه دارید
به جای پلهها
باز اشتباهی
مثل پرندهها از پنجره پرواز کرد.
داشتم شعر
«اشتباه پستچی» از سارا محمدی اردهالی را میخواندم که ناگهان پیغامی از تو در
واتساپ دینگ دینگ کرد. لبم به خنده باز شد. باورم نمیشد بعد از مدتها دوری و بیخبری
یک داستان برام نوشته باشی و ارسال کرده باشی. از همون دست نوشتههایی که
دوران اوج فیسبوک هفتگی و بی وقفه مینوشتی، داستانهای خودت. همونها که با اشتیاق
نوش میکردیم و تا مدتها زیرش گعده داشتیم و تشویق مون میکرد تا ما هم داستانهای
خودمون را بهش سنجاق کنیم و زیرش یادگاری بذاریم. بال در آوردم و کلی ذوق کردم، از
اینکه داستانی اختصاصی برای خوندن من فرستادی. به پرواز در اومدم و به قصد خودزنی
تصمیم گرفتم برات نامه بنویسم. آخه میدونی! قبل از اینکه دنیا و هرچه
در اوست دچار ویروس نامرد کرونا بشه هرازگاهی کنج کافه ای دیدار تازه می کردیم و
از هر دری سخن میگفتیم، تازه بعد از ملاقات هم در خلوت خودمون اون بخش از
زندگی که نگفتنی بود و نوشتنی بود و باید قلم جور زبان میکشید را مینوشتیم و با
هم شیر میکردیم. ولی اینروزها مجال دیدار نیست. حرفها تلنبار شده. گفتنیها و
شنفتنیها و نوشتنیها جمع شده روی هم. فقط یک نامه میتونه بار اینهمه حرف و سخن
را به دوش بکشه و به دستت برسونه. پس برات نامه مینویسم، ساده و صمیمی.
از تو چه پنهان
اواسط شهریور ماه چند روز تمام درگیر جلسات داخلی محل کارمون بودیم. جلساتی که طی
اون قرار بود تصمیم بگیریم تا بیزنسی که یک و نیم سال از شروعش گذشته را واگذار
کنیم. راستش را بخواهی از اسفند پارسال تا الان ما هم مثل سایر کسب و کارها تحت
تاثیر رکود و آفتهای ویروس کرونا قرار گرفتیم و در حال نابودی هستیم. دخل و خرجمان
یکی نیست و قادر به تامین متریال مورد نیاز و حتی هزینه های جاری مون نیستیم، بار
تمام مسئولیت هم به دوش من تنها ست. با چنگ و دندان تا اینجا حفظش کردم ولی دیگه
کم آوردم و زدم زیر همه چیز و پامو کردم توی یک کفش که « دیگه نمیخوام، یا همه
چی رو یکجا با ضرر بفرشیم یا سهم من را بخیرید برم توی اسنپ با موتور و ماشینم
مشغول به کار بشم، دیگه خسته شدم». چند روز طول کشید تا همه شون متقاعدم کنند که
چاره ای جز مقاومت ندارم و باید به هر طریق دوام بیاورم حتی شده با تعریف کردن
پروژه هایی غیر مرتبط، باید این دوران را بگذرانم. بالاخره راضی شدم و بازهم
خوشبینانه به آینده نگریستم و شروع کردم برای همه شون پالسهای شوق و رغبت و
اطمینان و امید فرستادم، اما درست فردای روزی که قرار شد مثل آدمیزاد دوباره
برگردیم سر کار و بچسبیم به ایده پردازی و تولید، هد دستگاه چاپ مون سوخت، اونم در
بلبشوی نرخ دلار و بیپولی. هیچی دیگه...نگم برات...ما موندیم و افق هایی کاملا
فلو و محو که هیچی درش دیده نمی شد. در همین اثنا یک روز که خسته از تمام عناصر
هستی بودم زنگ زدم به صادق که مغزمتفکر حلقهی دوستان نزدیکم هست و ازش خواستم
بیاد پیش مون تا کمی باهاش مشورت کنیم. از آوانگارد ترین ایده های دنیای مارکتینگ
شروع کردیم تا تعریف محصولات جدید و یکی پس از دیگری با چالشهایی مواجه شد که عملی
نبود. در تمام طول جلسه هم فقط سیگار بود و چایی _البته چایی با گلاب، گلابهایی که
عباس از کاشون برام آورده بود تا براش بفروشم _ ناگهان بحث رفت سر شعر و ادبیات و
پس از اون فیلم و سریال و رسیدیم به ایده سرقت از بانک و شوخی شوخی در موردش حرف
زدیم. صادق با جزئیات و مفصل مشغول ارائه پیشنهاد بود که پریدم وسط حرفش «ای بابا
اینهمه صغری کبری نمیخواد! تهش تو بگو امکانات چی داری تا من بگم طرح چطور اجرا
میشه» جمله ام که تموم شد، صادق برافروخته شد و از روی صندلی برخاست و با لحنی
تند و عصبانی گفت « من اصلا پروژه ای که نتونم در موردش ساعتها حرف بزنم واردش نمیشم»
نمیدونم تاثیر گلاب بود یا تصور صادق که داره ساعتها برامون از یک پروژه خیالی
حرف میزنه یا چی! ولی هرچی بود ناگهان منفجر شدم از خنده، جوری خندیدم که تا شعاع
پنج کیلومتری هر موجودی از صدای خندهی من به خنده میافتاد. این وسط یکی دوبار هم
روشن از کنارمون با لبخند رد شد و من قربون صدقه اش می رفتم که تو امام من هستی،
درست که خیلی حرف میزنی ولی کار هم میکنی، صادق قراره فقط از صبح تا شب حرف
بزنه...بیچاره میشیم...نمیخوام اصلا...غلط کردم...و مدام میخندیدم، جوری که دل
و روده ام داشت بالا میآمد.
اواسط مرداد
امیرحسین موقع بازی کردن با اسکیت مبینا زمین میخوره و مچ دستش میشکنه. پرحرفی
نکنم برات، خلاصه اش اینکه پزشک مربوطه گفت باید تا یک ماه دستش توی گچ بمونه.
گفتیم بماند، مانعی ندارد (همراه با اسمایل لبخند و لحن اعلیحضرت گونه بخوان). پس
از یکماه طبق نوبت ویزیت در کلینیک بیمارستان که قبلا بهم داده بودند سر وقت حاضر
شدم ولی در نهایت تعجب دیدم 130 نفر قبل از من در نوبت هستند و ازین تعداد به زور
10 نفر ماسک داشتند وخبری از رعایت پروتکلها نبود و ازدحام عجیبی بود، منم قاطی
کردم و از بالا تا پایین بیمارستان و کادر درمان و مدافعان سلامت و غیره را به باد
فحش گرفتم، بعدش دست امیرحسین را گرفتم و از بیمارستان خارج شدیم. تصمیم گرفتم
ببرمش به یک بیمارستان دیگر که بین راه متوجه شدم اعتبار دفترچه های بیمه
سلامت ایرانیان مون روز قبل تموم شده و پول کافی هم ندارم، اینطور شد که از رفتن
منصرف شدم. به خانه بردمش و خودم رفتم سر کارم. شب که برگشتم با هم رفتیم نزدیک
ترین ایستگاه آتش نشانی و به مسئول ایستگاه گفتم « آقا، گلاب به روتون دست این بچه
توی گچ گیر کرده، لطف کنید درش بیارید» اون بنده خدا هم همینطور که هارهار می
خندید رفت ابزار برش آورد و سه سوت گچ را باز کرد. شاید باور نکنی ولی حتی الان هم
که دارم این نامه را برایت مینویسم و اتفاق را در ذهنم مرور میکنم از کار خودم
به خنده میافتم.
معصومه جان،
امید وارم که دنیا به کامت باشه و روزگار خوشی را کنار خانواده ات سپری کنی.
مخصوصا پسر گلت محمد را از طرف من ببوس و اینروزهای فرزندت را خوب بخاطر بسپار.
داریم پا بپای بچهها مون بزرگ و بزرگتر میشیم. انگار رقابتی سرسختانه بین بزرگ تر شدن بچه ها و پیر شدن ما برقراره. از یکجایی به بعد انگار
کره زمین با سرعت بیشتری دور خودش میچرخه، گویی سه دور در هر روز و ما ناگزیر از
قرارگرفتن در موقعیت هایی هستیم که هنوز آمادگیش را نداریم.
مثلا همین چند
شب پیش وقتی از سر کار برگشتم خونه مرجان را غمگین و افسرده دیدم، پی جو شدم و فهمیدم
در لباس مبینا ترشحات خون مانند دیده، رفته داروخانه و براش کوچکترین سایز نوار
بهداشتی را خریده و بعدش با همدیگه حرفهای مادر دختری زدند، نمیدونم به مبینا چی
گفته! هیچوقت هم نپرسیدم، ولی حال خودش خوب نبود، انگار نمی تونست باور کنه
و از رشد و بلوغ دخترمون متعجب بوده و گاهی گریه کرده. وقتی داشت اینها را برای من
تعریف میکرد چندین بار ابراز کرد که چقدر دلش برای بچگی دختر تنگ شده، گله داشت
از قد و قامت رعنای دختر و سرعت چرخ گردون.
معصومه باور
نمیکنی دخترم جوجه اردک زشتم داره تبدیل به قوی زیبا میشه و من در این شب برعکس
مرجان چقدر ذوق کردم و شگفت زده شدم. انقدر که حتی توجهی به چشم و ابرو بالا
انداختن های مکرر مرجان به این معنی که « به رویش نیار بچم خجالت میکشه» هم نکردم
و دخترک را در آغوش کشیدم و محکم تر از همیشه فشردم، جوری که تپش قلبش را از پس دو
لیموی نارس حس کردم و صورت به صورتش تا تونستم نوازشش کردم و در گوشش حرفهای پدر
دختری زدم. حرفهایی که از شرم و خجالتش کم کنه و به پدرش به چشم محرم ترین آدم روی
زمین نگاه کنه. اولش با شوخی و خنده و ذوق مرگی و قربون صدقه و ابراز عشق شروع
کردم و در ادامه امیرحسین هم صدا زدم و ژست مربی های پرورشی مدرسه را گرفتم و منبر
مفصلی برای هر دوشون رفتم. از شرع و عرف و اخلاق تا رعایت موارد بهداشتی و راه های
مراقبت از اندام شون و هر آنچه لازم بود برای هر دوشون گفتم. بار تمام کلماتی که
پدر و مادرم به من نگفته بودند و آموزه های غلط روزگار سنت گرای نوجوانی روی دوشم
سنگینی میکرد، ولی در غایت صبر و آرامش تحویل بچه هام دادم، جوری که دیگه
حرفی تا شب عروسی و دامادی شون باقی نمونه.
میبینی
معصومه! میبینی چطور یک شبه سطح دغدغه های یک نفر می تونه تغییر کنه! میبینی
گردون چطور سرعت چرخشش را به رخ من میکشه! هنوزهم شگفت زده ام از سست بنیادی
هستی، از اینکه چطور چیزی را از انسان میگیره و چیز دیگری تحویلش میده، از اینکه
لذت بازی و شوخ و شنگی با بچه ها را می گیره و بجاش حوصله ی ور رفتن با غرور خنده
دار پسرونه و آغوش های بی دریغ و لبخند های دخترونه را عطا میکنه.
معصومه ببخش اگه
روده درازی کردم. هنوز خیلی از حرف ها را با تو نگفتم _همون حرفها که لیست کردم و
قول دادم بنویسم_ ولی بذار بهونه ای هم برای دیدار بمونه. برای حرفیدن های وسط
سیگار و قهوهی کافه. برای پس از سیاهروزی های کرونا. اگه مرگ امان داد و فرصت
دیدار میسر شد یادآوری کن تا داستان روزهای بی موبایلی و معجزه مهندس، داستان
کارآموزی امیرحسین در دفتر خودم، داستان مبتلا شدنم به کرونا در تعطیلات فروردین، داستان
مرگ خاله صدیقه، داستان تمدید اجاره خونه، داستان یاخچی شدن سهیلا و تعصبات فانتزی
علی، داستان عشق ممنوعه، داستان دست شستنهای مکرر روشن با الکل موقع دیدارها،
داستان خریدن بیسیم پلاستیکی از سایت امام مقوایی فروشی، داستان بیچارگیها و
درموندگیهای یک خادم بارگاه رضوی در محرم سال هزاروسیصدوکرونا، داستان استاد علی
سلیمی که هر روز برایم ترانه آیریلیق می خونه و صدها داستان دیگه که نمی دونم کی
اتفاق میافته را برات بازگو کنم. داستانهایی که با سرخوشی و خنده مثل بازی مار و
پله تا بالاترین جای صفحه ی بازی _خونه ی یکی به آخر_ می بره و با گزیده شدن
پرتاپم میکنه به پایین صفحهی بازی روزگار. اینروزها سبک تر و راحت تر می خندم. ته
هر داستانی خنده ای نهفته ست. این دنیای سست بنیاد و جان کندن های آدمیان بخاطر
بقا برام خنده داره. در دوره ای که هیچ کس نمیدونه تا دوهفتهی دیگه زنده ست یا
نه چرا موقع نوشتن این نامه نباید بخندم!
دیگه ملالی نیست
جز دوری شما.
مراقبت کنید و سالم بمونید.
به امید دیدار
مجید پرست تاش
مهر99
۱۳۹۷ تیر ۲۸, پنجشنبه
من بنده آن دمم
«من بنده آن دمم که ساقی گوید»
(1)
- خونه رو فروختم
+ ئه! چرا؟
- دکتر گفته باید از تهران و دود دم و دیو و دد و استرس دور باشم. هفت هشت تا عمل مغز و اعصاب و نخاع و کتف و کمر کردم در این سه چهار سال ولی افاقه نکرده، دکتر گفته محل زندگیتو عوض کن، برو یه جای دور، دور از همه چیز و همه کس، منم جایی حول و حوش بومهن یه خونه خوب و هم قیمت همین خونه پیدا کردم، این خونه رو فروختم و اون خونه رو خریدم. شما هم فکر یه جایی برای خودت باش، این خونه رو باید تا سر برج تحویل بدم.
+ گور به گور شه اون صدام بی شرف که با پدرم، قهرمانم، اسطوره ام اینجور کرد، لعنت به جنگ و جنگ افروز. حالا میخواستی خونه رو بفروشی چرا به خودم نگفتی! چرا مشورت نکردی! چرا زودتر نگفتی! نا سلامتی چهل ساله دارم توی این چهاردیواری هشتاد متری کنارت زندگی می کنم. بیست و هفت سال پسرت بودم و سیزده سال با زن و بچه مستاجرت بودم. تر و خشکت کردم، هم سفره ات بودم، هم سفره ام بودی، بین همه بچه هات فقط من بودم که روزی ۳_۴بار می دیدی، می گفتیم و می شنیدیم، می رفتیم و می اومدیم، حقش نبود اینطوری و یهویی توی این بی پولی و گرفتاری که یقه من و ملک و حکومت رو گرفته آواره و آلاخون بالاخون بشم.
- دیگه بچه نیستی، برای خودت مردی هستی، دو تا بچه داری و شغل آبرومند و موقعیت اجتماعی مناسب. دیگه وقتشه تو هم بری دنبال زندگی و استقلال خودت.
+ باشه، باشه. شما حالت خوب باشه و زندگیت روی روال، منم خوشحالم، خدای منم بزرگه.
- بشین یه چایی برات بریزم
+چایی که نیست جام زهره ولی بریز
(2)
با همکارم مسعود برای تهیه یک سری یراق آلات و اتصالات قابهای نمایشگاهی به بازار می رویم. موتور را در راسته پامنار پارک می کنم و پیاده به سمت گلوبندک می رویم. بعد از تهیه لوازم، مسعود دعوتم می کند به صرف نهار رشتی در یک غذاخوری کثیف و درب و داغون در پیچ وخم پس کوچه های مروی_جای شما خالی_ ماهی قزل آلای تازه ی تازه، سرخ شده همرا با پلو و یک ظرف باقلاقاتق، مفصل می خوریم. پس از صرف غذا از درِ غذاخوری بیرون می آییم ولی مسیر رفتن به پامنار و جایی که موتور را پارک کردیم فراموش می کنیم.روبروی در غذاخوری مردی حدود ۴۵ ساله مشغول هندل زدن به موتورش بود. دست و صورت آفتاب سوخته و دوده گرفته اش و کیف کمری و موتور تصادفی اش داد می زد که پیک موتوری یا کارپرداز است.
مسعود از او می پرسد :
آقا، آقا، کدوم کوچه به پامنار راه داره؟
مرد موتوری پس از اندکی درنگ و نگاهی عمیق به سراپای من، رو به مسعود می گوید:
این رفیقت، خودش از بچه های قدیمی پامناره، مگه میشه اینجاها رو بلد نباشه!
بعد همینطور که با دست من را نشان می داد در ادامه گفت:
توی موشک بارون، اون موشکی که خورد محله پامنار، خودم از زیر آوار درآوردمش. فیلم مون کردی! یادت رفته!
مسعود به من نگاه، من به مسعود نگاه.
مرد موتوری انقدر جدی و باور پذیر من را باز یافته بود و خوشحال بود از دیدن دوباره من که دلم نیامد بگم عمو اشتباه گرفتی ، من زاده و بزرگ شده ی تیردوقلو هستم و از همان زمان موشک باران، موشکی که خورد خیابان طیب و عمل نکرد، از همان موقع زیر آوارم، هنوز کسی نتوانسته من را از زیر آوار درآورد. هنوز از کورسو ها و روزنه هایی که از زیر آوار می بینم تنها خاک است که بر سر من می ریزد.
(3)
نمی دانم خواب بود! خیال بود! چه بود! اما هر چه بود حلقه اتصال این پاراگراف های ناموزون بود.
شهر مکه را بی هدف قدم می زدم، از راه ها و بیراهه ها می گذشتم تا اینکه به مسجدالحرام رسیدم، بی تفاوت از کنار جمعیت و کعبه عبور کردم. گویی چیز جذابی در آن حریم برای من وجود نداشت. در همان لحظه از خودم تعجب کردم! در عالم خواب به خودم خورده گرفتم و در ذهنم مرور کردم، من که همیشه آرزومند رسیدن به اینجا بودم! من که همیشه دوست داشتم کنار این خانه بیتوته کنم! من که همیشه منتظر بودم تا برسم درِ این خانه و انقدر منتظر بمانم تا صاحب خانه بیرون بیاید، بعد برایش شعرهای عاشقانه بخوانم، نوازشش کنم، در آغوش بگیرمش، موهایش را شانه کنم، دست به گردن با هم سلفی بگیریم و در اینستاگرام بگذارم. چی شد که اینجوری شد! اما گذشتم، به سادگی گذشتم. چون او فقط یکی بود و خانه ای بزرگ و لاکچری داشت و ما چهار نفر که بی خانه مانده بودیم. همینطور که راه ها را قدم می زدم ناگهان صدایی به گوشم خورد. کسی روضه می خواند. روضه ی مردی که دست نداشت. با صدایی که سخت جانسوز بود، کلماتی که جذبم می کرد، شعرهای که نشنیده بودم، مدح هایی که برایم نا آشنا بود، مقتلی که اشک از چشمانم سرازیر می کرد. دنبال صدا به راه افتادم. نمی دیدم چه کسی ست و کجاست. پس از آن کوچه ها را در جستجوی صدا قدم می زدم. انقدر کوچه ها را دنبال صدا رفتم تا هوشیار به تخت خوابم رسیدم. همانطور که لبه تخت نشسته بودم و مثل گنگی خواب دیده ذهنم درگیر مرور و تحلیل بود نذر کردم اگر صاحب خانه ای شدم هر سال مجلس روضه اباالفضل در آن بگیرم و قبل از اینکه خواب از سرم بپرد دوباره به زیر پتو برگشتم.
(4)
برای حفظ آبرو با یک واسطه برای یکی از مدیران اجرایی کشور مرتبط با مشکلم نامه ای می نویسم :
جناب آقای فلان
مدیریت محترم فیسار
سلام علیکم
اینجانب مجید پرست تاش ، فرزند بهمان به شماره ملی********** چهل ساله، متولد تهران، پدر دو فرزند 13 و 9 ساله می باشم. در حال حاضر بصورت سرایداری در منزلی حوالی میدان خراسان ساکن هستم و تا پایان اردیبهشت ماه ملزم به تخلیه و تحویل محل سکونت هستم. پیرو معرفی و تماس آقای دکتر فلانی و نیکوکاری جمعی از دوستان و خیرین، قدمی در جهت تامین منبع اولیه مالی برای تهیه مسکن بنده برداشته شده. با توجه به اینکه پدر بنده از ایثارگران و جانبازان جنگ تحمیلی می باشد و بخاطر مصدومیت های نخاعی و عوارض آلودگی های شیمیایی_به توصیه پزشک معالج_ از تهران به بومهن مهاجرت کرده اند و نیازمند مراقبت می باشد، صلاح خیر دنیا و عقبی بنده نیز سکونت نزدیک ایشان است. لذی مستدعیست حقیر را به جهت سکونت در شهر جدید پردیس یاری نموده تا از تسهیلات مسکن مهر در آن ناحیه برخوردار شوم.
ارادتمند : مجید پرست تاش
19/1/97
تا اواسط اردیبهشت هر روز پیگیر نامه هستم و جمع کردن امضا و دستور از صد تا مدیر و مسئول تا اینکه بالاخره روز نتیجه می رسد. یک نسخه از نامه را خودم دستی می برم پیش مخاطب پاراف ها و توصیه ها. جنابشان تشریف ندارند، جهت سرکشی به امور زلزله زدگان به کرمانشاه رفته اند. نامه اتوماتیک وار طی مراحل اتوماسیون اداری می رسد خدمت سرکارخانمی در سوله های اداری مسکن مهر پردیس و ایشان پاراف می فرمایند که ظرفیت واگذاری مسکن مهر در پردیس تکمیل شده و امکان واگذاری یا ثبت نام وجود ندارد.
به همین راحتی تمام امیدم نا امید می شود، زانوهایم سست می شود. کوهی از درد و رنج بر سرم می ریزد. ناتوان و کرخت دقایقی روی نیمکتهای سالن ولو می شوم. نه گوشهایم چیزی می شنود و نه چشمهایم چیزی می بیند، فقط صدها فکر و خیال در مغزم یکی پس از دیگری فرو می ریزد و آوار می شود روی سرم. گویی در یک آن ویران می شوم...با خاک یکسان می شوم.
پس از دقایقی از سالن بیرون می روم، پراید لکنتی را استارت می زنم و راه نزدیک ترین کوه و دره را پیش می گیرم. خلوتی لازم دارم، جایی پرت و دنج، جایی دور از همه انسانها، جایی که بشود فریاد زد، جایی که من باشم و باد، جایی که من باشم و خاک، جایی که من باشم و آب. آه... آب... اصلا دلم روضه می خواهد... روضه بلند بالایی که زیر افتاد...روضه سپهسالاری که نا امید و بی دست کنار فرات افتاد.
با پلک بر هم زدنی به یک دره دنج و دور و پرت می رسم. ورای روستایی بی نشان و پشت کوه هایی بی نام. دره ای بزرگ و سرسبز، پر از درخت بادام. بهشتی گمشده که در هر گوشه اش چشمه ای روان بود. کنار آبگیری بزرگ فرود می آیم ، از ماشین پیاده می شوم و سرم را زیر آب فرو می برم و با تمام وجود فریاد می کشم، طوری که ماهی های ریز سیاه به سمت دیگر آبگیر می روند و با باله هایشان من را نشان می دهند و با لبهای غنچه شده به هم می گویند: یارو خُله، یارو خُله. همه ی گلایه ها را با آب می گویم. همه ی آرزو ها را در آب می ریزم ، همه ی روضه ها را برای آب می خوانم و سری که حالا سبک شده را از آب بیرون می کشم. هنوز دم به بازدم نرسیده که مردی بلند قامت با یک کلاه کپ که هیچ مویی زیر آن نیست بالای سرم می بینم. با ادبیاتی نیم خراباتی و نیم صوفی وار خود را معرفی می کند. درویش نگهبان میراث اجدادش است. از این کوه تا آن کوه، از این سر دره تا آن سر قلعه، از این ور دشت تا آن سر جاده و همه ی هفت چشمه، همه و همه میراث اجداد اوست. راست می گفت، در طول مسیر چندین نفر به من گفته بودند که آن بهشت بی در و پیکر از آن مهرداد است، درویشی که بساط چای هیزمی اش همیشه کنار مخروبه های قلعه بر قرار است. مهرداد برایم چای می ریزد و ساعتها با من هم کلام می شود. آنقدر برایم حکمت و حکایت و سفرنامه می گوید که اصلا فراموش می کنم آمدنم بهر چه بود. ناگاه صدای بانویی با لهجه ای غریب و لَش طور خلوت ما را به هم می ریزد.
-مهردااااد مهردااااد باز گوش مفت و آدم علاف پیدا کردی...پاشو بیا خبر مرگت این کپسولهای گاز را ببر پر کن.
درویش نیم نگاهی به من می کند و سرش را به زیر می اندازد و می گوید:
زنمه، صیغمه، از اوکراین آوردمش، خودم مسلمونش کردم، بی ادب و بی چاک دهنه ولی خیلی خوشگله و من خیلی دوستش دارم.
به درویش می گویم:
خیرشو ببینی، به پای هم پیر شید الهی، اگه خیلی دوستش داری عقدش کن. چرا اینجوری نصفه و نیمه!
درویش آهی می کشد و می گوید:
این سومین همسرم هست. دوتای دیگه در سفرهایی که رفتیم از من جدا شدند. اولی در سفری که به امریکا داشتم با پسر پنج ساله ام فرار کرد و دیگه بر نگشت. با زن دومم هشت سال همسفر بودم، قرار بود دور دنیا رو پیاده سِیر کنیم ولی تا پاش رسید به ایتالیا یه جوجه فوکولی اهل فلورانس مخش رو زد و باهاش ریخت رو هم، اونم منو غال گذاشت با جوجه فوکولی رفت. این اوکراینی رو هم تا باهاش سفر نَرَم و امتحان پس نده عقدش نمی کنم.
- راستی تو با ماشین اومدی؟
+بله
-اگه زحمتت نیست با هم بریم تا آبادی من این کپسولهای گاز خونه رو بدم پر کنند
+چه زحمتی! بریم درویش ،بریم
کپسولها را از داخل خانه می آورد، درون ماشین می گذاریم و به آبادی می رویم. پس از پر کردن کپسولها و موقع حساب کردن با دخل دکه، به من می گوید:
-جوان، من پول توی خونه نداشتم، کارت بانکی هم دست زنم جا مونده. اینا میشه بیست هزارتومن، تو بیست و پنج هزار تومن برای این عمو کارت بکش، پنج تومن هم پول نقد ازش بگیرم سیگار بخرم، بعدش منو برسون خونه. دفعه بعد که اومدم توی آبادی کارت بانکی رو با خودم میارم و از عابربانک برات پول می ریزم. شماره کارتت رو همین الان برام اس ام اس کن لطفا.
+ باشه، باشه، مشکلی نیست درویش، بعدا بریز.
در دلم می خندم و با خود می گویم: اینهمه شعر و قصه و فسانه و حکایت و حکمت، فقط25000 مفته والا. بیچاره ارزون حساب کرده مشتری بشم.
(5)
سلامتی جمع
نوش
- فردا کلاس زبان دارم، هیچی از تمرین ها و تکالیفی که استادم گفته انجام ندادم. تازه می فهمم چه مشقتی می کشی برای تکالیفی که حاضر می کنی و میاری سر کلاسِ ادیت.
+ اینکه شما استاد مایی که بحثی توش نیست، ولی ما با هم رفیق هم هستیم، اغماض لطفا
- اگه استاد زبان من اغماض کرد از من به تو هم اغماض
سلامتی هرچی رفیق با معرفته
نوش
- راستی اثاث بردی؟ جابجا شدی؟
+ یه کم بیشتر اغماض کنید و کلاس یکشنبه رو کنسل کنید اثاث هم می بریم
سلامتی همه آواره ها و دربدرها
نوش
- بابات اینا چیکار کردن؟ اثاث بردن؟
+ خونه شون آماده ست، کمی خورده کاری داره، مث کابینت زدن و پارکت و کولر و اینا، همین یکی دو هفته آینده کاراش تموم میشه و میرن خونه جدید. از طرفی هم تا من از اونجا بلند نشم خیالش راحت نمیشه. منتظره اول من برم.
سلامتی همه ننه بابا ها
نوش
- حالا کجا ساکن می شی به سلامتی؟
+ یه جایی اطراف کرج، ابتدای یک دشت زیبا و ماهگون
- چی شد سر از اونجا درآوردی؟ تو که ادعات می شد بچه تهرانی و جای دیگه نمی تونی زندگی کنی؟
+ ما آزمودهایم در این شهر بخت خویش / بیرون کشید باید از این ورطه رخت خویش
سلامتی همه تهرونیها
نوش
- خب...بعد از بخت خویش و رخت خویش!
+ می دونی!همیشه حسرت آدمای بی وطن رو می خوردم. اونایی که پاها شون هیچ جای کره زمین بند نیست، اونایی که هیچ تعصبی به هیچ خاک و اقلیمی ندارند، اونایی که هدف شون در زندگی فراتر از خور و خوابه، اونایی که بُعد منزل چیزی از عواطف و احساسات شون کم نمیکنه، اونایی که هر چی دور تر می شن عزیز تر می شن، اونایی که تعلق به هیچ جایی ندارند، اونایی که از هر قیدی آزاد و رها هستند...آره، همونها که آزاده اند، همیشه دوست داشتم مثل این آدما باشم. حالا این فرصت دست داده و برام مغتنمه.
یکی دیگه بریزم
« من نتوانم»
۱۳۹۷ اردیبهشت ۲۹, شنبه
اشک
بازگویی روایتی از اولین حضورش در یک مجلس تعزیه خوانی دهه اول ماه محرم به همراه مادرش. تعزیه خوانان نمایش یکی از سرداران کربلا را با نغمه های خاص خودشان اجرا می کردند و زنان و مردان مستمع، های های گریه می کردند و گوله گوله اشک می ریختند و بر سر و سینه خود می کوفتند. روشن با دیدن این صحنه ها در می یابد که باید برای چیزی یا کسی گریه کند، مثل سایر مستمعین. هرچه بیشتر و با دقت تر به تعزیه و آواها گوش می کند کمتر چیزی برای گریه کردن پیدا می کند، انواع و اقسام صداها مثل هق هق و های های و هین های کشدار و ممتد از خود ساتع می کند بلکه به حال گریه و اشک برسد، اما دریغ از یک قطره اشک. تلاش و زور زدن روشن در کودکی برای گریه کردن سوژه قاه قاه خندیدن امروز ما سر میز غذا می شود، انقدر که احساس جر خوردن می کنیم.
در پایان روایت، مادرش به او می گوید: پسرم اینجا خیلی ها مثل تو هستند، چه بسا قادر به اشک ریختن و گریه واقعی بر مصیبت های کربلا نیستند و هیچ ارتباطی با تعزیه و نغمه خوان ها نمی توانند برقرار کنند، به ناچار برای دردها و زخمها و رنجها و گرفتاری های خود گریه می کنند.
از وقتی که خبر درگذشت آقا سید مهدی طباطبایی را شنیدم تا هم اکنون که می نویسم لحظه ای چهره دلنشین و نورانی اش از جلوی چشمم محو نشده.
بیاد می آورم روزهایی را که صرفا به صدق و صفای کلام او تا حسینیه می رفتم، تا با نَفَس و کلام او عرض نیاز کنم.
به یاد می آورم شبهایی را که وانت دارهای محل را به ماموریت توزیع ارزاق برای نیازمندان و کم بضاعت های حاشیه تهران می فرستاد.
به یاد می آورم توصیه هایش را به کسانی که در پی عرفان عملی بودند. او همواره یک نسخه برای جوانان جویای معرفت صادر می کرد. کار...کار...کار.
به یاد می آورم خانه اش را که همیشه دری باز داشت. خانه ای که هرگز کسی از در آن دست خالی بر نمی گشت. از جوان جویای کار تا عالم جویای علم. خانه ای که حلقه اتصال بسیاری از بزرگان بود، از سیاسیون چپ و راست تا هنرمند و بازاری و فقیر و غنی و دانشگاهی و غیره.بعضی ها را عزیز و دلنشین و تاثیرگذار آفریده اند. گویی عزت و آبرو از پر قنداق به آنها هدیه شده. آقا سید مهدی طباطبایی از همین دسته مردمان بود، یکی از ستونها و تکیه گاه های امن تهران بود. بی شک پس از او تهران چیزی کم خواهد داشت.
می دونی! من هم خیلی دلم می خواست از اولین حضورم در یک مراسم آئینی خاطره ای خنده دار داشته باشم و از این بابت به روشن حسادت می کنم ولی خوشحالم که قدر و قیمت اشک را با آقا سید مهدی طباطبایی شناختم.
روحت شاد آقا جان
۱۳۹۶ اسفند ۲, چهارشنبه
بلند ترین فریاد ایرانی ثبت شده در جهان
«بیست و دوم بهمن ماه نود و شش»
پیرمرد عکاس جلوی ورودی با یک تابلو نرخ خدماتش و چند دست لباس محلی مردمان ترکمن چشم انتظار ایستاده است.
پهنای تپه ای که امانت دار میراث جهانی ایرانیان است را بالا می رویم.
در زیر سمت شرق کوههای البرز و در برابر بیابانهای پهناور آسیا یکی از بزرگترین شاهکارهای معماری ایران با همه شکوه و بزرگی خود قد برافراشتهاست. این بنا گنبد کاووس، آرامگاه کاووس پور وشمگیر است و برج آرامگاه از هرگونه آرایش سلام به دور است. جنگندهای با نیروی ایمان در نبرد رودرروی، پادشاهی شاعر در نبرد با ابدیت، آیا آرامگاهی چنین بزرگ و مقتدر وجود دارد.
پیرمرد عکاس در پایین تپه جلوی ورودی چشم انتظار ایستاده است.
ویل دورانت نوشتهاست:
گرگان در قرن ۱۰ میلادی (دوره آل زیار) یکی از ولایتهای بزرگ ایران بود و به امیران روشنفکر نامور بود، مانند کاوووس وشمگیر که پور سینا را به دربار خود خواند. این شهر گنبدی ۵۲ متری دارد.
پیرمرد عکاس پایین تپه جلوی ورودی به انتظار ایستاده است.
تاریخ مجسم و لیدر ترکمن سه بعدی را همانجا پای بلند ترین برج آجری جهان در سال سیصد و هفتاد و پنج خورشیدی رها می کنیم و تپه مغرور اعصار را تا هزار و سیصد و نود شش پایین می آییم.
پیرمرد عکاس منتظر ما بود! نه!
منتظر نان بود.
۱۳۹۶ بهمن ۷, شنبه
به بهانه تولد سهیل محمودی
«به بهانه تولد سهیل محمودی»
آخرین جمله مغول پیر از سال های کودکی در ذهن من هک شده همانطور که بابا آب داد بابا نان داد از کلاس اول.
2-آنچه در سیره امام اول شیعیان علی ع بیش از هرچیزی به چشم می آید عبادت است. جامعیّت اوصاف علی علیه السلام در جامعیّت عبادت او نهفته است. علی عاشق عبادت است. عبادتی عاشقانه، آگاهانه، خالصانه، خاشعانه و مستمر، در نهایت به گواهی تاریخ در محراب عبادت ضربت می خورد و نزد معبود می شتابد. «ماتَ عَلِیٌّ وَ الصَّلوةُ بَیْنَ شَفَتَیْهِ؛ علی از دنیا رفت در حالی که نماز بین دو لبش بود.»
3- در نوجوانی لیستی از اسطوره های زندگیم داشتم مثل رستم، آرش، زئوس، آلپاچینو، فیدل کاسترو، چگوارا، هرمس، تختی، آفرودیته، محمدعلی کلی، هرکول، فردین، بهروز، ناصر، بروسلی، حتی پدرم و خیلی از نامهای دیگر که هر یک به نوعی وارد زندگی و اندیشه و حیطه کلمات من می شدند. وقتی از نوجوانی و خامی بیرون آمدم لیستم کوچک تر شد و اسم ها انگشت شمار. وجه اشتراک اسطوره های واقعی من مرگ است. مرگی که عین زندگی آنهاست. اسطوره های من مرگ را زندگی کرده اند، مرگ و زندگی آنها در یک راستا ست. همانگونه تمام می شوند که زندگی می کنند. یکجورهایی مصداق «هر چیز که در جستن آنی، آنی». حتی شهید دکتر مصطفی چمران در لیست من جای دارد. شخصیتی سرسخت و خودساخته، شخصیتی که علی رغم وجهه علمی و دانش سرشارش راه مبارزه و مجاهدت را بر می گزیند. شخصیتی که در یک دست قلم و در دست دیگرش سلاح دارد و اما در ذهن من سلاحش سنگین تر از قلم است. هرگز برای او نمی توانستم مرگی جز شهادت را تصور کنم. او همواره چه با قلم چه با مجاهدت در جستجوی شریف ترین نوع مرگ بود و در پایان همان شد که جستجو می کرد. حتی مرتضی آوینی را هم در لیستم دارم.
4- سهیل محمودی را از سالهای دور با تماشای تلویزیون شناختم. شاید پر رنگ ترین تصویری که در تلویزیون از او در ذهن دارم گزارشهای ارسالی او از سفر حج بود، آنهم بعد از شناختی که از او در برنامه «با کاروان شعر و موسیقی» داشتم. اما سهیل محمودی را باید از نزدیک ببینی و با او معاشرت کنی تا بدانی چه قلندری ست. بزرگترین اتفاق زندگی من آشنایی رو در رو با سهیل محمودی بوده. کجا فکرش را می کردم روزی همین فضای مجازی که انقدر بدنام از او یاد می شود و به هر بهانه ای فیلتر می شود تا این حد فاصله ها را بکاهد و مرا پا به جفت و مشتاق سر کلاس درس و بحث او بنشاند! آشنایی با سهیل آشنایی با یک انسان نیست، آشنایی با جهانی از خوبی ها ست. آشنایی با جمع بزرگی از دوستان سهیل است که هر یک قله های ادب و هنر را فتح کرده اند. سهیل در عین جدیت حول شعر و ادبیات ایران حلقه اتصال بسیاری از هنرمندان تجسمی و موسیقی دانان معاصر است. «او برای وصل کردن آمده». من همواره از سهیل آموخته ام. آموخته هایی که کمترین آن شعر بوده و برترین آن آیین فتوت و جوانمردی و مدارا.
5- سال93 در شب میلاد سهیل محمودی، استاد مشفق کاشانی شاعر گرانقدر و پر آوازه ازین جهان رخت بربست. شاعر بلند مرتبه ای که از کودکی با اشعار آئینی او در هیئات و محافل مذهبی آشنا شدم، غزلسرای خوش نغمه ای که با رفتنش در قلب من کنار اسطوره هایم جای گرفت. رفتن بسان زندگی کردن، الگوی مشترک تمام اسطوره های من. شاعری که در شب شعر، شاعرانه ترک مان کرد.
من همواره از سهیل آموخته ام. آموخته ام که می توان داغی بزرگ بر دل داشت ولی لبخند به دیگران هدیه داد.
سهیل عزیز تولدت مبارک
بیست و هشتم دی ماه نود و شش
۱۳۹۶ شهریور ۱۳, دوشنبه
به بهانه چهل سالگی
درست که چهل سالگی با سی و نه سالگی فرقی ندارد ولی قطعا با هفده هجده سالگی فرق دارد. شوخی شوخی سالهاست که به جماعتی قول دادم و یکهو خودم را در روز موعود می بینم. شاید دیگر وقتش رسیده بی خیال دیوار فرضی شوم و نفسی چاق کنم و پا به پای فرزندانم از در و دیوار و کوه و دامنه و دره و قله بالا روم.(یکی از همان آرزوهای کوچک)




